Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilerek yasalaşan ve Resmi Gazete'de yayımlanan 'Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun' yürürlüğe girdi. İktidarın 'Terörsüz Türkiye', DEM Parti'nin ise 'Barış ve Demokratik Toplum' olarak adlandırdığı sürecin hukuki temelini oluşturan bu 12 maddelik düzenleme, PKK'nin silah bırakması ve varlığına son vermesinin ardından işleyecek mekanizmaları detaylandırıyor. Kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla onaylanmıştı.
Kapsam ve İstisnalar
Yasa metni, genel ifadelerden kaçınarak doğrudan 'PKK/KCK terör örgütü ve bağlı oluşumlar' ifadesini kullanarak kapsamı netleştirdi. Düzenleme, 'PKK/KCK terör örgütünü kurma, yönetme, üye olma, yardım etme, örgüt propagandası yapma ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun' kapsamındaki suçları ele alıyor. Ancak bazı önemli istisnalar da bulunuyor: örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar yasa dışı bırakıldı. Bu istisna, PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın yasadan faydalanmasını engelliyor.
Soruşturma ve İnfaz Ertelemeleri
PKK'nin silahsızlanması ve varlığına son vermesinin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilip Resmi Gazete'de ilan edilmesinin ardından, cezaların infazı ve yargılamalar belirli şartlar altında ertelenecek. 15 yıl ve altı hapis cezaları için soruşturma, kovuşturma ve infazlar 5 yıl süreyle ertelenirken, 15 yıl üzeri ve müebbet hapis cezaları için bu süre 10 yıl olacak. Erteleme süresince dava ve ceza zamanaşımı işlemeyecek. Eğer erteleme süresi boyunca yeni bir terör suçu işlenmezse, cezalar infaz edilmiş sayılacak veya düşme kararı verilecek.
Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu
Sürecin takibi ve uygulanması için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında 'Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu' oluşturulacak. Kurul üyeleri; Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ile Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlarından oluşacak. Ayrıca, süreci izlemek ve tavsiyelerde bulunmak üzere TBMM bünyesinde ayrı bir İzleme Komisyonu kurulacak. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra kapsama giren kişiler hakkında yeni terör soruşturması açılması, bu Kurulun iznine tabi olacak.
Başvuru Şartı ve Siyasete Katılım
Yasadan faydalanmak isteyenlerin, MGK Kararı'nın Resmi Gazete'de yayımlanmasını takip eden 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılıklarına veya Kurul tarafından belirlenen kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekiyor. Erteleme kararı verilen kişiler için, 5 yıllık ertelemelerde 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise 3 yıl boyunca suça karışmaksızın süre geçirenler, Kurul değerlendirmesiyle hak yoksunluklarının kaldırılmasını talep edebilecekler. Bu durum, belirli koşulları sağlayanlar için mahkeme kararıyla siyaset yapma yolunu açabilecek.
Gerekçe: Af Niteliğinde Değil
Kanun teklifinin gerekçe metninde, düzenlemenin genel bir af niteliği taşımadığı özellikle vurgulanmıştı. Metinde, teklifin mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme olmadığı belirtildi. Devam eden soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin tüm hukuki sonuçlarıyla varlığını koruduğu ifade edilerek, düzenlemenin ceza adalet sistemi ve infaz hukukuna ilişkin sınırlı ve koşullu bir kanuni nitelik taşıdığı açıklandı.
