Geçmişte Ankara Ziraat Mektebi olarak işlev gören, günümüzde ise Atatürk Ankara Millî Mücadele Müzesi olarak hizmet veren Keçiören'deki tarihi Çoban Mektebi binası, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından düzenlenen 6. Ankara Konferansları Serisi'ne ev sahipliği yaptı. “Siyasi Çalkantılar İçinde Unutulan İki Eğitim Kurumu: Ankara Ziraat ve Çoban Mektebi” başlıklı konferansta, dönemin toplumsal ve ekonomik dönüşümünde kritik rol oynayan bu iki önemli eğitim kurumunun tarihsel ve akademik yönleri derinlemesine incelendi.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan etkinliğe, Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necdet Aysal, Keçiören Belediye Başkanı Başdanışmanı İlahiyatçı-Yazar Ayşe Sucu, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitü Müdürü Prof. Dr. Mesut Çapa, 1453 Gençlik Derneği Başkanı Serkan Ülker ve çok sayıda vatandaş katılım gösterdi. Konferans öncesinde katılımcılar, rehber eşliğinde Atatürk Ankara Millî Mücadele Müzesi'ni gezerek yapının zengin tarihi hakkında bilgi edinme fırsatı buldu.
Tarihin Canlı Tanığı: Çoban Mektebi
Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, açılış konuşmasında, Çoban Mektebi'nin ilçenin en mühim tarihi yapılarından biri olduğunu ve 6. Ankara Konferansı'na ev sahipliği yapmaktan büyük onur duyduklarını belirtti. Bedirhanoğlu, “Bu yapı, yalnızca taş ve tuğladan oluşan bir eserden öte, Osmanlı Devleti'nin modern tarım ve hayvancılık anlayışını hayata geçirmek amacıyla 19. yüzyılın sonlarında kurulan bir eğitim yuvasıdır. Ankara Numune Tarlası ve Çoban Mektebi olarak başlayan, ardından Ziraat Mektebi kimliğiyle ülkemizin tarım eğitimine yön veren önemli bir kurum haline gelen bu mekan, aynı zamanda Milli Mücadele tarihimizin de sessiz tanıklarındandır. Bağımsızlık mücadelesine yön veren fikirlerin filizlendiği, Cumhuriyet'e giden yolda önemli duraklardan biri olan bu yapı, tarım, eğitim ve Milli Mücadele hafızamızın ortak mirasıdır. Keçiören Belediyesi olarak, bu değerli mirasın korunmasını ve bilim, kültür, sanatla buluşturulmasını temel sorumluluğumuz olarak görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Ziraat ve Çoban Mekteplerinin Kuruluş Hikayesi
Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necdet Aysal, sunumunda Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde tarım ve hayvancılık alanında uzman insan gücü yetiştirme hedefiyle kurulan Ankara Ziraat Mektebi ile Çoban Mektebi'nin kuruluş sürecini, eğitim faaliyetlerini ve Türk eğitim tarihindeki yerini detaylandırdı. Aysal, Ankara'da hayvancılığı, özellikle de Ankara keçisi yetiştiriciliğini geliştirmek amacıyla bu iki mektebin kurulmasının planlandığını vurguladı. “Çoban Mektebi'nin temeli 6 Mayıs 1895'te atıldı ve 1898'de 10 öğrenciyle eğitime başladı. Okul, çoban yetiştirmenin yanı sıra hayvancılık, tarım ve bahçe ziraatında modern yöntemleri yaygınlaştırmayı hedefledi. Aynı yıl temeli atılan Ziraat Mektebi ise savaşlar ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle 1908'de kapılarını açtı. İlk etapta 50 öğrenciyle başlayan okulun öğrenci sayısı daha sonra 150'ye ulaştı. Tarım ve hayvancılığı geliştirmek için ziraat teknisyenleri yetiştiren okulda, I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla 16 yaş ve üzerindeki öğrenciler askere alındı veya gönüllü olarak cepheye katıldı.” şeklinde konuştu.
Milli Mücadele'de Ziraat Mektebi'nin Yeri
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, konferansa ev sahipliği yapan Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan'a teşekkürlerini iletti. Kılınç, “Ankara Ziraat ve Çoban Mektepleri, Osmanlı Devleti'nin son döneminde tarım ve hayvancılığı bilimsel metotlarla geliştirme arayışının önemli örnekleridir. Bu kurumlar sadece mesleki eğitim vermekle kalmamış, aynı zamanda ülkenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlayacak nitelikli insan gücünü yetiştirmeyi de amaçlamıştır. Özellikle Ankara Çoban Mektebi, hayvancılığın iyileştirilmesi, hayvan hastalıklarıyla mücadele edilmesi ve eğitimli çobanların yetiştirilmesi için faaliyet göstermiştir. Ankara Ziraat Mektebi ise zamanla eğitim işlevinin ötesine geçerek Milli Mücadele tarihimizde de önemli bir yer edinmiştir.” dedi. Programın sonunda Keçiören Belediye Başkan Yardımcısı Av. Serkan Bedirhanoğlu, Prof. Dr. Necdet Aysal ve Prof. Dr. Ahmet Kılınç'a hediye takdiminde bulundu.
