Yapay zekanın insan ve kültürleri kendi standartlarına göre şekillendirdiği bir dönemde, teknoloji dünyasından çığır açan bir girişim geldi. Akıllı telefon üreticisi TECNO ve dünyaca ünlü görsel sanatçı Angélica Dass, "100 Portraits of Becoming" (Oluşumun 100 Portresi) adını verdikleri küresel projeyi duyurdu. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu beş ülkeyi kapsayan bu iki yıllık iş birliği, farklı kimliklerin ve yaşam öykülerinin zenginliğini filtresiz ve en doğal haliyle dijital bir arşive taşıyarak yapay zekanın mevcut önyargılarına meydan okuyor.
Yapay Zekanın "Güzellik Standartlarına" Meydan Okuma
Günümüz yapay zeka teknolojileri, insanı, kültürü ve kimlikleri yeniden tanımlarken, "Teknolojinin insanı tüm karmaşıklığıyla, olduğu gibi yansıtmasını nasıl sağlayacağız?" sorusu önem kazanıyor. Brezilyalı sanatçı Angélica Dass, ten renkleri üzerinden yerleşik kalıpları sorgulayan çalışmalarıyla tanınıyor. Dass ve TECNO, bu kritik soruya yanıt olarak projenin startını Kenya'nın başkenti Nairobi'de verdi. Türkiye, Filipinler, Suudi Arabistan ve Brezilya'yı da içerecek bu girişim, dünya genelinden 100 bireyin doğal ışıkta çekilmiş, filtresiz portrelerini ve ilham veren gelişim hikayelerini "Yaşayan bir Dijital Arşiv"e dönüştürecek.
Geleneksel yapay zeka modelleri ve kamera algoritmaları, genellikle dar bir estetik anlayışa göre eğitildiği için, açık tenli olmayan bireyleri aşırı beyazlatma, yanlış pozlama veya yapaylaştırma eğilimi gösterebiliyor. Bu proje, tam da bu teknolojik ayrımcılığa ve tek tipleştirmeye karşı dijital bir manifesto niteliği taşıyor. Proje, Kenya'dan sonra Filipinler, Suudi Arabistan ve Brezilya'yı ziyaret edecek ve önemli duraklarından biri de Türkiye olacak. Önümüzdeki dönemde Türkiye ayağının başlamasıyla birlikte, Türk katılımcılar da açılacak küresel web sitesi üzerinden başvuru yaparak kendi hikayeleri ve filtresiz portreleriyle bu tarihi dijital arşivde yer alma fırsatı bulacaklar.
TECNO Genel Müdürü Jack Guo, projenin insani yönüne vurgu yaparak, "Her görsel, toplumsal algıları şekillendirir. Yapay zeka çağında adil ve doğru temsil bu yüzden kritik. Biz, temsiliyeti sadece teknik bir doğruluk olarak görmüyoruz; teknolojinin insanlara 'gerçekten görüldüklerini' hissettirmesini istiyoruz. Ön yargıları ve klişeleri aşarak, teknolojinin insanı en samimi haliyle yansıttığı bir gelecek inşa etmeyi hedefliyoruz" ifadelerini kullandı. TED Talk konuşması 2 milyondan fazla izlenen ve çalışmaları UNESCO gibi kurumlarca sergilenen sanatçı Angélica Dass ise iş birliğinden duyduğu heyecanı şu sözlerle dile getirdi: "Benim portre anlayışım, hiçbir zaman sadece dış görünüşü kaydetmekten ibaret olmadı. Temel amacım varsayımları sorgulamak, etiketlere meydan okumak ve insanların basmakalıp yargıların ötesinde var olabileceği alanlar yaratmak. TECNO ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliğinde beni en çok etkileyen şey, bu ortak vizyonu her gün milyonlarca insanın elinde olan bir teknolojiye entegre edebilme fikri oldu."
Projedeki tüm portreler, TECNO’nun en gelişmiş yapay zeka destekli tam spektrumlu cilt tonu görüntüleme teknolojisi Universal Tone'a sahip TECNO CAMON 50 Ultra 5G modeliyle çekiliyor. Sektörün en geniş cilt tonu veri tabanına ve 372’den fazla tescilli renk kartına sahip olan bu teknoloji, kişileri küresel güzellik standartlarına göre "düzeltmek" yerine, kendi doğallıkları ve asıllarıyla fotoğraflıyor. Girişimcilerden çiftçilere, dansçılardan sokak sanatçılarına kadar hayatı tek bir hikayeye sığmayan insanların portrelerinden oluşacak dijital arşivin ilk ayağı, Ağustos ayının başında projenin resmi web sitesinde tüm dünyanın erişimine açılacak. Görüntüleme teknolojilerinin geleceğinin sadece "daha fazlasını görmek" değil, "daha derin anlamak" olduğunu kanıtlayan bu küresel hareket, Türkiye ayağıyla da sanat ve teknoloji dünyasında büyük ilgi görmeye hazırlanıyor.
