Televizyon ve sinema endüstrisi, yapay zeka teknolojileriyle önemli bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü öğretim üyesi Dr. Denizcan Kabaş, bu değişimi hem ekonomik bir çözüm hem de yaratıcı süreçleri etkileyen bir güç olarak yorumladı. Kabaş, sektörün geleneksel reklam gelirlerinin dijital platformlara kayması ve artan yapım maliyetleri karşısında yapay zekanın bir çıkış yolu olarak görüldüğünü belirtti.
Yapay Zeka Destekli Üretim ve Maliyet Tasarrufu
Dr. Kabaş, yapay zekanın özellikle ön hazırlık, görsel tasarım, kurgu ve pazarlama gibi aşamalarda maliyetleri düşürebildiğini vurguladı. Netflix'in 2025 yapımı "The Eternaut" dizisinde görsel efektlerin yapay zeka ile daha kısa sürede tamamlanmasının güncel bir örnek olduğunu ifade etti. Ancak Kabaş, bu tasarrufun içeriğin kalitesini artırmak mı yoksa sadece şirket kârlarını yükseltmek için mi kullanıldığı sorusunun kaçınılmaz olduğunu dile getirdi. Yapay zekanın senaryo taslakları oluşturma, alternatif diyaloglar yazma, görüntü ve ses üretme kapasitesine sahip olduğunu belirten Kabaş, “Yapay zekâ bugün senaryo taslakları oluşturabiliyor, alternatif diyaloglar yazabiliyor, görüntü ve ses üretebiliyor. Bu durum elbette ki yaratıcı süreçleri hızlandırıyor. Ancak yaratıcılık teknik üretimden ibaret değil. İyi bir hikâye çoğu zaman insan deneyiminden, gözlemden ve duygudan beslenmektedir. Bu nedenle yapay zekâyı üreticilerin yerine geçen bir aktörden ziyade onların kullandığı güçlü bir araç olarak görmek daha doğru olacaktır. Önümüzdeki dönemde en başarılı üretimler, insan yaratıcılığı ile yapay zekâ imkânlarını birlikte kullanan ekiplerden çıkacaktır.” ifadelerini kullandı.
Dr. Kabaş, izleyicilerle kurulan duygusal bağın sadece teknik kaliteyle sınırlı kalmadığına dikkat çekti. Martin Scorsese'nin "The Irishman" (2019) ve "Indiana Jones and the Dial of Destiny" (2023) filmlerindeki dijital gençleştirme teknolojilerinin etkileyici olduğunu ancak karakterlerin insani deneyimlerinin duygusal bağ için kritik olduğunu söyledi. Yapay zekanın ünlü oyuncuların yüzlerini gençleştirebilse de deneyimin kendisini gençleştiremediğini ekledi. Ayrıca bu teknolojilerin yaygınlaşmasının gerçek ile kurgu arasındaki sınırı belirsizleştirebileceği ve etik tartışmaları genişletebileceği uyarısında bulundu. Kabaş, yapay zekanın geçmiş içeriklerden öğrenme eğilimi nedeniyle standartlaşma riski taşıdığını, bunun kültürel çeşitlilik için bir tehdit oluşturabileceğini belirtti. Türk dizilerinin başarısının yerel hikâyelerden kaynaklandığını hatırlatan Kabaş, yapay zekanın bu çeşitliliği desteklemesi durumunda faydalı olacağını, aksi takdirde kültürel zenginliğin zarar görebileceğini ifade etti.
Geleceğin Medya Profesyonelleri ve Eğitim
Yapay zekanın içerik üretimini ucuzlatıp hızlandırmasının iki farklı sonucu olacağını belirten Dr. Kabaş, daha fazla insanın içerik üretebileceğini ancak aynı zamanda benzer anlatı kalıplarının çoğalması riskinin de bulunduğunu kaydetti. Gelecekte hızlı ve algoritmik içeriklerle insan yaratıcılığının öne çıktığı özgün yapımların bir arada var olacağını öngören Kabaş, asıl meselenin niceliği değil, niteliği korumak olacağını söyledi. Yapay zekanın medya sektöründeki meslekleri yok etmeyeceğini ancak iş tanımlarını değiştireceğini belirten Kabaş, 2023 Hollywood grevlerinin yapay zekanın yaratıcı emek üzerindeki etkilerine dair endişeleri ortaya koyduğunu hatırlattı. Gelecekte yapay zekaya doğru komutlar verebilen, içerikleri değerlendirebilen ve yaratıcı kararlar alabilen profesyonellerin öne çıkacağını, denetleme, editörlük ve yaratıcı yönlendirme gibi alanların öneminin artacağını ifade etti. Türkiye'nin dizi ihracatındaki başarısına rağmen yapay zeka dönüşümünde henüz deneme aşamasında olduğunu belirten Kabaş, iletişim fakültelerinin yapay zeka okuryazarlığı, veri etiği, telif hakları ve eleştirel medya okuryazarlığını eğitimlerinin temel parçası haline getirmesi gerektiğini vurguladı. Kabaş, geleceğin iletişim profesyonellerinin sadece yapay zeka kullanıcısı değil, aynı zamanda denetleyicisi ve yönlendiricisi de olacağını sözlerine ekledi.
