Dünyanın önde gelen ekonomi ve iş dünyası yayınlarından Forbes, Türkiye'nin Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi'nin, kritik hammadde tedarikini güçlendirme ve geri dönüşümü ekonomik bir altyapıya dönüştürme gibi avantajlarını vurgulayarak dünyaya örnek gösterdi. Wesley Alexander Hill imzasıyla 13 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan “American Defense Should Champion Recycling To Compete With China” başlıklı analizde, geri dönüşümün sadece çevresel bir konu olmanın ötesinde, sanayi üretimi, ulusal güvenlik ve kritik hammadde erişimi açısından stratejik öneminin arttığı belirtildi. Özellikle alüminyum, lityum, bakır ve kalay gibi üretim, enerji, teknoloji ve savunma sanayileri için hayati malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılmasının, ülkelerin hammadde bağımlılığını ve küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlıkları azaltabileceği vurgulandı.
Türkiye Modeli “En Uygulanabilir Ulusal Sistem” Olarak Tanıtıldı
Forbes analizinde, birçok ABD eyaleti ve Avrupa ülkesinde depozito iade sistemleri uygulanmasına rağmen, Türkiye'nin geliştirdiği DOA Sistemi'nin ulusal ölçekte uygulanabilecek en güçlü örneklerden biri olduğu değerlendirildi. Türkiye'deki modelin en önemli avantajlarından biri, kamu finansmanı yerine özel sermayeye ve genişletilmiş üretici sorumluluğuna dayanması olarak gösterildi. Bu yaklaşım, DOA Sistemi'nin vergi mükelleflerine ek yük getirmeden hayata geçirilmesini sağladı. Ayrıca, barkodlar, uçtan uca takip sistemi, Depozito İade Makineleri ve vatandaşların iadelerini mobil cüzdanlarına alabilmesini sağlayan teknoloji gibi güçlü dijital altyapı unsurları da sistemin öne çıkan özellikleri arasında yer aldı. Bu altyapının vatandaşların sisteme katılımını kolaylaştırdığı, toplama verimliliğini artırdığı ve kullanılmış içecek ambalajlarının değerli endüstriyel girdiler olarak değerlendirilmesini sağladığı belirtildi.
ABD'ye “Türkiye Modeli Depozito Sistemi” Önerisi
Analizde, Türkiye'deki sistemin yalnızca çevresel bir proje değil, aynı zamanda yerli tedarik zincirlerini güçlendiren modern bir sanayi altyapısı olarak görülmesi gerektiği ifade edildi. ABD'nin geri dönüşüm ve kritik hammadde politikalarını güçlendirmesi için “Türkiye modeli bir depozito iade sistemi” kurabileceği önerildi. Mevcut perakende noktaları, belediye tesisleri ve farklı kurumların modern dijital takip teknolojileriyle entegre edilebileceği aktarıldı. Analizin sonuç bölümünde, Türkiye'nin DOA modeli, Batılı ülkelerin kendi ihtiyaçlarına göre uyarlayabileceği bir yol haritası olarak tanımlandı. Benzer modern bir depozito iade sisteminin kısa sürede kurulabileceği, özel kaynaklarla finanse edilebileceği ve sadece çevresel bir uygulama olmaktan çıkarak sanayi altyapısının bir parçasına dönüştürülebileceği belirtildi.
Yerli Teknoloji Üreticileri İçin Büyük Fırsat
Forbes'un haberinde görüşlerine yer verilen Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA Sistemi'nin Türkiye'nin yerli teknoloji sektörü açısından da önemli bir araç olduğunu ifade etti. Türkiye'nin tek bir ekipman tedarikçisine bağımlı bir yapı yerine rekabete açık bir model benimsediğini belirten Öztürk, son iki yılda farklı Türk üreticilerin gerekli sertifikasyon süreçlerini tamamlayarak yerli Depozito İade Makineleri üretmeye başladığını aktardı. Yerli üreticilerin ihracat pazarlarını da hedeflediğini belirten Öztürk, bu gelişmenin geri dönüşüm teknolojileri alanında tamamen yeni bir sanayi ekosisteminin oluşmasına yol açacağını söyledi. Öztürk, değerli hammaddelerin Türkiye ekonomisi içerisinde tutulması sayesinde DOA Sistemi'nin cari açığın düşürülmesine katkıda bulunacağını ve tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle yılda yaklaşık 1 milyar dolar katkı sağlamasının beklendiğini de sözlerine ekledi.
