Fahri Trafik Müfettişleri Derneği, son dönemde artan orman yangınlarıyla mücadele kapsamında, fahri trafik müfettişlerine (FTM) önemli bir çağrıda bulundu. Özellikle araçlardan dışarıya izmarit başta olmak üzere herhangi bir yanıcı madde veya çöp atılmasının tespiti ve belgelenmesi konusunda daha fazla hassasiyet gösterilmesini talep etti. Dernek, seyir halindeki araçlardan atılan yanıcı maddelerin yangınlara davetiye çıkardığını, sürücü ve yolcuların bu konuda son derece dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Dernek Yönetim Kurulu Başkanı Av. Sami Güleçyüz, yaptığı açıklamada, küçümsenen bu tür ihmallerin büyük felaketlere yol açabileceğine dikkat çekti. Güleçyüz, "Orman yangınları riskinin en üst seviyede olduğu bu kritik günlerde, araçlardan sigara izmariti, cam şişe veya çöp atmak, büyük felaketlere yol açan insan kaynaklı en büyük ihmallerden biridir. Şişe, cam kırıkları ve izmaritler, doğaya atıldıklarında büyüteç görevi görerek veya doğrudan tutuşmayı tetikleyerek büyük yangın tehlikeleri oluşturur. Sigara ateşinin ucundaki kor sıcaklığı normal şartlarda ortalama 600 ila 800 derece (°C) arasındadır. Bu yüksek ısı, rüzgâr ve çekiş etkisiyle anlık olarak en üst seviyelere ulaşabilir. Bu tehlikeli davranışların önlenmesi ve ihbar edilmesi hayati önem taşır." ifadelerini kullandı. Ayrıca ormanlık alanlarda bu tür maddelerin bırakılmasının yangın riskini artırdığını belirterek, tüm vatandaşları doğayı korumak ve afetleri önlemek adına duyarlı olmaya davet etti.
Müfettişler Görev Başında: Cezalar Artıyor
Av. Sami Güleçyüz, pek çok sürücü ve yolcunun alışkanlıkla pencereden attığı sigara izmaritlerinin yalnızca çevre kirliliğine değil, aynı zamanda telafisi imkânsız orman yangınlarına da neden olduğunu belirtti. Karayolları Trafik Kanunu’nun 73/b maddesi uyarınca araçlardan dışarıya herhangi bir madde atmak veya dökmek kesinlikle yasaklanmıştır. Fahri Trafik Müfettişleri tarafından tespit edilen bu ihlaller, düzenlenen Trafik Kural İhlali Tespit Tutanağı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik birimlerine iletilerek idari para cezasına dönüştürülmektedir. 2026 yılı itibarıyla araçtan çöp veya izmarit atma cezasının 1.246 TL ve 10 ceza puanı olarak uygulanacağı bilgisi verildi. Müfettişlerin tespitlerinde tutanak doğrudan araç plakasına düzenlendiği için, sürücülere yalnızca idari para cezası yaptırımı uygulanmaktadır. Dernek, "Yüreğimizi yakan orman yangınlarına karşı FTM olarak üstlendiğimiz en kritik görev; toplumsal farkındalığı artırarak yangınların başlıca sebepleri arasında yer alan izmarit, şişe ve çöp atma davranışlarını en aza indirmektir" uyarısında bulundu.
Araç İçi Sigara Yasağı ve Uluslararası Uygulamalar
Türkiye'de 4207 sayılı Kanun kapsamında, 2013 yılında yapılan değişiklikle hususi araçların sürücü koltukları ile taksi dahil tüm toplu taşıma araçlarında tütün ürünü kullanmanın yasak olduğu da hatırlatıldı.
Dünya genelinde de karayollarına çöp atılması ciddi şekilde cezalandırılıyor. Singapur gibi ülkelerde para cezasının yanı sıra kamu hizmeti cezaları da uygulanabiliyor. Avrupa Birliği ülkeleri ve ABD'de ise araçlardan yola izmarit, çöp veya diğer maddelerin atılması sadece çevre kirliliği olarak değil, trafik güvenliğini tehlikeye atma ve orman yangını riski yaratma kapsamında yüksek nitelikli suç sayılıyor. Bu eylemler hem sürücülere hem de yolculara yönelik idari para cezası, ehliyet ceza puanı ve adli süreçleri beraberinde getiriyor.
AB Ülkelerinde Ağır Yaptırımlar
- İspanya: Araçtan atık veya izmarit atmak "çok ağır ihlal" olarak kabul edilir. Sabit ceza 500 € olup, erken ödemede 250 €'ya düşer. Sürücünün ehliyetinden doğrudan 6 ceza puanı düşülür. Atılan izmaritin orman yangınına sebep olması durumunda sürücü, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası ve milyonlarca avroluk zararın tazminatı ile karşı karşıya kalabilir.
- Fransa: Araçtan çöp veya izmarit fırlatmanın cezası ihlalin niteliğine göre 135 € ile 750 € arasında değişir. Otoyolda veya yangın tehlikesi bulunan bir bölgedeyse ceza doğrudan üst sınırdan uygulanır. Trafiği tehlikeye düşürme durumuna göre ehliyetten 1 ila 3 puan kesinti yapılır.
- Almanya: Almanya'da Çevre Ceza Kataloğu uygulanır. Durur vaziyetteki araçtan çöp/izmarit atmanın cezası 100 € – 250 € iken; otoyol veya eyalet yollarında seyir halindeyken atmak (arkadaki araca tehlike yarattığı için) 200 € – 500 € arasındadır. Arkadaki sürücüyü tehlikeye sokacak boyuttaki atık fırlatmalarında Flensburg merkezi sicil sistemine 1 ceza puanı işlenir. Yolcuların neden olduğu ihlallerde idari para cezası doğrudan atan kişiye kesilir; ancak sürücü de araç güvenliğini sağlamaktan sorumlu tutulabilir.
