Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, çocuklarda görülen nörogelişimsel bozukluklar hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Dr. Kilit, bu bozuklukların genel özelliklerini, ortak belirtilerini ve özellikle Otizm Spektrum Bozukluğu’na (OSB) özgü fiziksel ve davranışsal işaretleri detaylandırdı.
Nörogelişimsel Bozuklukların Kapsamı
Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, nörogelişimsel bozuklukların, çocukluk döneminde ortaya çıkan ve bireyin bilişsel, sosyal, dil, motor ile davranışsal gelişimini etkileyen bir dizi durumu kapsadığını belirtti. Kilit’e göre, tıp literatüründe bu bozukluklar, özellikle DSM-5 tanı kriterleri doğrultusunda altı ana kategoriye ayrılıyor. Bu kategoriler; Otizm Spektrum Bozukluğu, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Özgül Öğrenme Güçlükleri (disleksi, disgrafi gibi), Dil ve İletişim Bozuklukları, Anlıksal Yetersizlikler (Zeka Yetersizliği) ve Motor Bozukluklar (tik bozuklukları ve Tourette Sendromu gibi) olarak sıralanıyor.
Ortak Gelişimsel Gerilikler ve Otizme Özgü Bulgular
Her ne kadar her nörogelişimsel bozukluğun kendine has özellikleri bulunsa da, Dr. Öğr. Üyesi Kilit bu grupta ortak bazı belirtilerin öne çıktığını vurguladı. Çocuklarda el yazısı yazma veya düğme ilikleme gibi ince motor becerilerde ya da denge kurma, yürüme, koşma gibi kaba motor becerilerde gerilikler veya koordinasyon problemleri gözlemlenebilir. Ayrıca günlük yaşam faaliyetlerinde ve işlevsellikte kısıtlamalar, belirli konulara karşı aşırı ilgi, yeniliklere direnç, tekrarlayıcı davranışlar ve takıntılı özellikler de bu bozuklukların ortak işaretleri arasında yer alıyor.
Otizm Spektrum Bozukluğu özelinde ise hem davranışsal hem de fiziksel belirtilerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Kilit, “Parmak ucunda yürüme, OSB’de en sık rastlanan fiziksel bulgulardan biridir ve kaba motor gelişimindeki farklılıkların önemli bir göstergesi sayılır” dedi. Davranışsal açıdan ise el çırpma, sallanma gibi tekrarlayıcı hareketler, belirli konulara yoğun ve sınırlı ilgi alanları geliştirme, günlük rutinlere aşırı bağlılık ve bu rutinlerin bozulmasına karşı güçlü tepkiler öne çıkıyor. Kilit, bazı çocuklarda ince motor becerilerin akranlarına göre daha yavaş geliştiğini ve günlük yaşam becerilerinde desteğe ihtiyaç duyulabileceğini de sözlerine ekledi.
