Karaciğer, vücudumuzun metabolik dengesi için hayati öneme sahip bir organ olmasına rağmen, hastalıkları çoğu zaman uzun yıllar boyunca sessizce ilerleyebilir ve belirgin semptomlar göstermeyebilir. Özellikle viral hepatitler, bu sinsi ilerleyişleri nedeniyle ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Erken teşhis edilmediğinde siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanseri gibi yaşamı tehdit eden durumlara neden olabilen hepatitler, güncel tanı ve tedavi yöntemleriyle büyük ölçüde kontrol altına alınabilmektedir.
Memorial Göztepe Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Aslı Çiftcibaşı Örmeci, “28 Temmuz Dünya Hepatit Günü” vesilesiyle, toplumda hepatitler hakkında yaygın olarak doğru bilinen ancak aslında yanlış olan 11 önemli noktayı açıklığa kavuşturdu. Örmeci, dünya genelinde milyonlarca kişinin viral hepatitlerle yaşadığını ve çoğunun enfekte olduğunun farkında bile olmadığını belirtti. Hepatit B ve Hepatit C gibi türlerin yıllarca belirtisiz seyretmesi, karaciğerde kalıcı hasarlara yol açabileceği için erken teşhisin ve doğru bilgilere sahip olmanın kritik olduğunu vurguladı.
Hepatit Hakkındaki Yanlış Bilgiler ve Doğruları
- Yanlış 1: “Hepatit sadece sarılık yapan bir hastalıktır.”
Doğrusu: Her hepatit vakasında sarılık görülmeyebilir. Hepatit, karaciğer iltihaplanmasıdır ve özellikle B ile C türleri, sarılık olmaksızın yıllarca ilerleyebilir. - Yanlış 2: “Hepatit sadece alkol kullananlarda görülür.”
Doğrusu: Viral hepatitlerin temel nedeni virüslerdir, alkol kullanımıyla doğrudan ilişkili değildir. Alkol, mevcut karaciğer hasarını hızlandırabilir. - Yanlış 3: “Kendimi iyi hissediyorsam hepatit olamam.”
Doğrusu: Hepatitler uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebilir. Risk grubundakilerin şikayet beklemeden tarama yaptırması önemlidir. - Yanlış 4: “Hepatit sadece yetişkinleri ilgilendirir.”
Doğrusu: Hepatit her yaş grubunu, çocukları ve bebekleri de etkileyebilir. Hepatit B aşısı, doğum sonrası uygulandığında yaşam boyu koruma sağlar. - Yanlış 5: “Hepatit B aşısı oldum, tüm hepatit türlerinden korunabilirim.”
Doğrusu: Hepatit B aşısı sadece B virüsüne karşı koruma sağlar. Hepatit A için ayrı bir aşı varken, C için henüz koruyucu bir aşı yoktur. - Yanlış 6: “Hepatit C’nin tedavisi yoktur.”
Doğrusu: Günümüzde Hepatit C, modern ilaçlarla yüksek başarı oranlarıyla tedavi edilebilmektedir. Erken tanı alan birçok hasta tamamen iyileşebilir. - Yanlış 7: “Hepatit tanısı almak mutlaka siroz olunacağı anlamına gelir.”
Doğrusu: Erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebilir. Düzenli takip ve tedavi ile siroz veya kanser gelişimi önlenebilir. - Yanlış 8: “Hepatit günlük yaşamda kolayca bulaşır.”
Doğrusu: Tokalaşma, sarılma, aynı ortamı paylaşma gibi sosyal temaslar viral hepatitlerin bulaşmasına neden olmaz. Bulaşma şekli türe göre değişir. - Yanlış 9: “Karaciğer ağrımıyorsa sağlıklıdır.”
Doğrusu: Karaciğer, hasar oluşmasına rağmen uzun süre ağrı vermeyebilir. Düzenli kontroller erken tanıda büyük rol oynar. - Yanlış 10: “Hepatit tanısı alanlar normal yaşamlarına devam edemez.”
Doğrusu: Çoğu hasta, düzenli hekim takibi ve tedaviyle aktif bir yaşam sürdürebilir. - Yanlış 11: “Hepatitten korunmak mümkün değildir.”
Doğrusu: Hepatit B aşısı, steril olmayan işlemlerden kaçınmak ve risk grubundakilerin düzenli tarama yaptırması gibi etkili korunma yöntemleri mevcuttur.
Prof. Dr. Örmeci, karaciğer hastalıklarının çoğunun ileri evrelere gelene kadar belirti vermediğini, bu nedenle risk faktörleri olan kişilerin şikayet beklemeden tarama testlerini yaptırmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
