Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi'nden Klinik Psikolog Çağrı Akyol Çevirir, günümüz tatil anlayışının sosyal medya etkisiyle nasıl değiştiğini ve bu durumun bireylerin ruh sağlığı üzerindeki yansımalarını değerlendirdi. Çevirir, özellikle sosyal medyanın tetiklediği karşılaştırma kültürünün, 'ideal tatil' arayışını bir performansa dönüştürdüğüne dikkat çekti.
Sosyal Karşılaştırmanın Asimetrik Yüzü
İnsanların kendilerini başkalarıyla kıyaslamasının doğuştan gelen bir davranış olduğunu belirten Çağrı Akyol Çevirir, bu durumun kişinin toplumsal konumunu anlamlandırması açısından doğal bir işlevi olduğunu ifade etti. Ancak sosyal medya platformlarındaki karşılaştırmaların 'asimetrik' bir yapıda gerçekleştiğini vurguladı. Çevirir'e göre, insanlar sosyal medyada genellikle hayatlarının en iyi, en güzel ve gösterilmek istenen anlarını paylaşırken, zorlukları veya olumsuzlukları geri planda tutuyor. Bu durum, kişilerin kendi gerçek yaşamlarını, başkalarının idealize edilmiş görüntüleriyle kıyaslamasına yol açarak, eşitsiz bir değerlendirme zemini oluşturuyor. Çevirir, "Genellikle bizim kendimizi karşılaştırdığımız taraf en iyi haliyle karşımıza çıkıyor. Kişiyi en iyi haliyle görüyoruz. Aile yapısını en iyi haliyle görüyoruz. Romantik ilişkisini en iyi haliyle görüyoruz. Yaptığı tatilleri en iyi haliyle görüyoruz. Haliyle kendimizi bu durumla karşılaştırdığımız noktada aslında aynı kulvarda değiliz." şeklinde konuştu.
Klinik Psikolog Çevirir, sosyal medyada paylaşılan "mükemmel" tatil fotoğraflarının ardında trafik sıkışıklığı, yorgunluk, maddi kaygılar veya beklenmedik aksilikler gibi gerçeklerin saklı olabileceğine işaret etti. Bu çarpıtılmış gerçekliğin, bireylerin kendi tatillerinden aldığı keyfi ve doyumu azaltabildiğini belirtti. Çevirir, "Tamamen gerçek dışı, çarpıtılmış veya abartılmış bir durumla kendi gerçekliğimizi kıyaslar hale geliyoruz." diyerek, tatilin dinlenme amacından saparak bir 'story' (hikaye) üretme yarışına dönüştüğünü ifade etti. Tatilde sürekli "paylaşılabilir an" arayışının, kişinin o anı gerçekten deneyimlemesini engellediğini ve dinlenme yerine yeni bir koşuşturmacaya yol açtığını ekledi. Ayrıca, başkalarının tatil standartlarına ulaşma çabasının ekonomik sonuçları da olabileceğini, kişilerin bütçelerini aşarak borçlanmaya gidebildiğini ve kendi imkanlarını değersiz görmeye başlayabildiğini vurguladı. Bu sürekli kıyaslama halinin, bireylerin yeterlilik ve değerlilik algısını olumsuz etkileyerek ruh sağlığında bozulmalara yol açabileceği uyarısında bulundu.
