Yaz aylarının sunduğu dinlenme ve eğlence fırsatları, omurga sağlığı açısından dikkat edilmesi gereken bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Günlük yaşamın dışına çıkılan tatil dönemlerinde, farkında olmadan yapılan basit yanlışlar, bel ve boyun bölgelerinde kas spazmlarına, fıtık oluşumuna ya da mevcut problemlerin şiddetlenmesine yol açabiliyor.
Acıbadem Kozyatağı Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, tatillerde omurga sağlığını olumsuz etkileyen başlıca hataların, uzun süre aynı pozisyonda kalmak, ani hareketler yapmak ve hareketsizliği abartmak olduğunu belirtiyor. Kayalar, “Yıl boyunca alışık olunmayan hareketlerin kısa sürede ve yoğun biçimde yapılması omurgada beklenmedik yüklenmelere neden olabilir. Tatillerde önemsenmeyen günlük yanlışlar, bel ve boyun fıtığı gibi ciddi sorunlara dönüşebilir. Bu nedenle tatilde de omurga sağlığını koruyacak basit önlemleri göz ardı etmemek gerekir” uyarısında bulunuyor.
Tatillerde Omurga Sağlığını Tehdit Eden Hatalar ve Doğruları:
Hata: Şezlongda saatlerce hareketsiz yatmak
Tatilin en masum görünen alışkanlıklarından biri olan şezlongda uzun süre aynı pozisyonda kalmak, boyun ve bel disklerine sürekli ve tek yönlü baskı uygular. Özellikle boynun öne veya yana eğik durması, zamanla kas spazmlarına neden olabilir. Bu durum basit bir tutulma olarak başlasa da, sinir köklerine baskı yaparsa bel veya boyun fıtığına bağlı şikayetleri artırabilir.
Doğrusu: Her 20-30 dakikada bir pozisyonunuzu değiştirin. Sırtüstü yatarken bel ve boyun bölgenizi mutlaka destekleyin. Kısa yürüyüşler yaparak kaslarınızı hareket ettirin ve boynunuzu mümkün olduğunca doğal pozisyonda tutmaya özen gösterin.
Hata: Sıcak havada aniden soğuk suya girmek
Vücudun gevşemiş olduğu sıcak havalarda yapılan ani hareketler, bel ve boyun sağlığını olumsuz etkileyebilir. Özellikle terliyken hızla soğuk suya girmek, kasların refleks olarak aniden kasılmasına ve bel ile boyun bölgesinde kontrolsüz yüklenmelere yol açabilir. Daha önce fark edilmemiş bir disk sorunu varsa, bu ani yüklenmeyle birlikte ağrı gibi sorunlar gelişebilir veya mevcut durum şiddetlenebilir.
Doğrusu: Vücudunuzu ani ısı değişimine alıştırmak için deniz veya havuza yavaş yavaş girin.
Hata: Sığ suya balıklama atlamak
Yaz aylarında yapılan en tehlikeli hatalardan biri, derinliği bilinmeyen sulara balıklama atlamaktır. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, sığ suya balıklama atlayış sırasında baş ve boyun bölgesinin zemine çarpması halinde omuriliğin ciddi şekilde zarar görebileceği konusunda uyarıyor. Kayalar, “Suyun beklenenden daha sığ olması durumunda bu tür atlayışlar boyun ve omurga kırıklarına, kalıcı felce ve hatta ölüme bile yol açabilir” diyor.
Doğrusu: Felce neden olabilecek hasarların oluşmasını önlemek için derinliğini bilmediğiniz denize veya havuza asla balıklama atlamayın.
Hata: Uzun yolculuklarda hareketsiz kalmak
Uzun araç yolculukları da omurga sağlığını tehdit eden faktörler arasındadır. Seyahat sırasında 3-5 saat mola vermeden oturmak bel ve boyun spazmlarına neden olabilir. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı şikayetleri şiddetlenebilir.
Doğrusu: Seyahat ederken bel ve boyun bölgenizi destekleyen yastıklar kullanın. Her 15-20 dakikada bir kol ve bacaklarınızı hareket ettirip, pozisyon değiştirmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca, en az her 2 saatte bir mola vererek 5 dakika yürümeniz ve mümkünse esneme hareketleri yapmanız faydalı olacaktır.
Hata: Ağır valizi yanlış kaldırmak
Tatil başlangıcında sık yapılan hatalardan biri, ağır valizi belden eğilerek ve gövdeyi döndürerek kaldırmaktır. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, “Bu hatalı hareketler omurgaya tek noktadan yük bindirerek disklerde ani basınç artışına sebep olabilir. Bunun sonucunda bel ile boyun fıtığı gelişebilir veya mevcut şikayetler artabilir” diyor.
Doğrusu: Bavulu yerden kaldırırken dizlerinizi bükerek eğilin. Bavulu kavradıktan sonra yavaşça ve kontrollü bir şekilde kaldırın. Yön değiştireceğiniz zaman belden dönme hareketi yapmayın; tüm vücudunuzla birlikte, ayaklarınızdan destek alarak dönün. Büyük bir bavul yerine, daha hafif 2-3 küçük valiz tercih etmek bel ve boyun sağlığınız açısından daha uygun olacaktır.
Hata: Hazırlıksız spor aktivitelerine başlamak
Tatilde sıkça tercih edilen su kayağı, sörf ve kum voleybolu gibi sporlar, yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirildiğinde bel ile boyun sağlığı açısından risk oluşturabilir. Doç. Dr. Ali Erhan Kayalar, özellikle yıl boyunca düzenli egzersiz yapmayan kişilerin tatilde aniden yoğun fiziksel aktiviteye başlamalarının son derece riskli olduğunu vurgulayarak, “Bu hata omurga çevresindeki kas ve bağ dokularında zorlanmaya neden olabilir. Ani dönüş hareketleri, dengesiz düşüşler ve tekrarlayan yüklenmeler sonucunda bel ve boyun ağrıları gelişebilir; fıtık veya disk problemleri oluşabilir veya var olan bu sorunlara bağlı şikayetler artabilir” uyarısında bulunuyor.
Doğrusu: Tatil sporlarına başlamadan önce kısa bir ısınma ve esneme programı uygulayın. Aktivitenin süresini ve yoğunluğunu kademeli olarak artırın. Özellikle boyun ve bel bölgesinde ağrı, tutulma veya hareket kısıtlılığı hissederseniz devam etmeyin ve dinlenmeye zaman ayırın. Omurgaya aşırı yük bindirebilecek ani ve kontrolsüz hareketlerden kaçının.
