Uçak, otobüs veya otomobille yapılan saatler süren seyahatler, vücudun hareketsiz kalmasına yol açarak sağlık risklerini beraberinde getirebilir. Özellikle dört saatten uzun süren yolculuklarda bacakların aynı pozisyonda kalması, toplardamar dolaşımını yavaşlatarak pıhtı oluşumu ihtimalini yükseltir. Oluşan bu pıhtılar akciğerlere ulaşırsa, hayati tehlike taşıyan pulmoner emboliye neden olabilir.

Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü'nden Op. Dr. Filiz Bakkal, uzun seyahatlerde pıhtı riskini en aza indirmek adına alınabilecek basit ama etkili önlemler hakkında değerli bilgiler sundu.

Hareketsizlik Pıhtı Oluşumunu Tetikliyor

Derin ven trombozu (DVT), genellikle bacakların derin toplardamarlarında pıhtı oluşumuyla karakterize bir rahatsızlıktır. Uzun süreli hareketsizlik, bacaklardaki kan akışını yavaşlatarak kanın göllenmesine ve pıhtı oluşumuna zemin hazırlar. Özellikle iş veya tatil amaçlı uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında saatlerce aynı pozisyonda oturmak, bacaklardaki toplardamar dolaşımının yavaşlamasına neden olur. Daha önce pıhtı öyküsü olanlar, yakın zamanda ameliyat veya hastanede yatış geçirenler, aktif kanser hastaları, ileri yaştaki bireyler ve fazla kilolu kişilerde pıhtı oluşma riski daha yüksektir. Yaz aylarında yapılan seyahatlerde, sıcak havaya bağlı sıvı kaybı arttığı için yeterli sıvı alımı hayati önem taşır. Ancak pıhtı oluşumu için en belirgin risk faktörü, uzun süreli hareketsizliktir.

Akciğere Ulaşan Pıhtı Hayati Risk Taşıyor

Derin ven trombozu, her zaman belirgin semptomlarla kendini göstermeyebilir. Ancak, özellikle uzun bir yolculuk sonrasında tek bacakta şişlik, ağrı, hassasiyet, kızarıklık veya ısı artışı gibi belirtiler fark edildiğinde mutlaka tıbbi değerlendirme yapılmalıdır. Pıhtının akciğerlere ulaşması durumunda ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi, bayılma veya kanlı öksürük gibi ciddi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu tür belirtilerin görülmesi halinde acil tıbbi yardım almak hayati önem taşır.

Seyahat Sırasında Pıhtı Riskini Azaltmak İçin 8 Öneri

Günümüz ulaşım imkanları, en uzak mesafelerin bile kısa sürede kat edilmesini sağlarken, gerekli önlemler alınmadığında bazı sağlık sorunları ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle uzun süreli yolculuklarda pıhtı riskini en aza indirmek ve bacak dolaşımını desteklemek için aşağıdaki adımlar atılmalıdır:

  • Düzenli Hareket Edin: İmkanınız olduğunda koltuğunuzdan kalkarak koridorda kısa yürüyüşler yapın.
  • Otomobil Yolculuklarında Mola Verin: Uzun süre kesintisiz araç kullanmak yerine, düzenli aralıklarla durup birkaç dakika yürüyün.
  • Ayak Bileklerinizi Çalıştırın: Oturduğunuz yerde ayak bileklerinizi yukarı-aşağı ve dairesel hareketlerle çalıştırın.
  • Baldır Kaslarınızı Aktif Tutun: Ayak parmaklarınızı ve topuklarınızı sırayla kaldırarak baldır kaslarınızı çalıştırın.
  • Bacak Bacak Üstüne Atmayın: Uzun süre aynı pozisyonda oturmak yerine bacaklarınızı mümkün olduğunca rahat ve hareket edebilir şekilde konumlandırın.
  • Yeterli Sıvı Alın: Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketin.
  • Sıkı Kıyafetlerden Kaçının: Bel ve bacak bölgesini sıkan kıyafetler yerine rahat giysiler tercih edin.
  • Risk Grubundaysanız Hekiminize Danışın: Daha önce pıhtı geçirdiyseniz veya başka risk faktörleriniz varsa, yolculuk öncesi doktorunuzla görüşerek kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi yöntemlerin gerekip gerekmediğini değerlendirin.